Over pleasen, onbewuste patronen en de weg terug naar jezelf.
Misschien herken je het wel. Je zegt ja, terwijl je eigenlijk nee voelt. Je houdt rekening met de gevoelens van anderen, soms zelfs voordat je weet wat je zelf nodig hebt. Je voelt feilloos aan wanneer de sfeer verandert en probeert ongemerkt de harmonie te bewaren. Je gaat jezelf aanpassen aan anderen.
Aan de buitenkant lijkt dat misschien een mooie eigenschap. Je bent zorgzaam, betrokken en houdt rekening met anderen. Maar vanbinnen kan het behoorlijk vermoeiend zijn. Want wat gebeurt er wanneer je voortdurend rekening houdt met iedereen, behalve met jezelf?
Waarom passen we ons aan anderen aan?
Jezelf aanpassen is niet per definitie verkeerd. We zijn sociale wezens en afstemming op anderen helpt ons om verbindingen aan te gaan en relaties te onderhouden. Maar wanneer aanpassen een automatisme wordt, kan het ten koste gaan van je eigen behoeften, grenzen en verlangens.
Misschien ben je bang om iemand teleur te stellen. Misschien voelt het ongemakkelijk wanneer iemand boos op je is. Of misschien weet je inmiddels niet eens meer zo goed wat je zelf eigenlijk wilt. Vaak ontstaan zulke patronen niet zomaar.
In mijn praktijk zie ik het vaak terug. Vrouwen die zich aanpassen aan de wensen van hun man, of andersom. Mannen die zich aanpassen aan wat hun vrienden of ouders vinden hoe het zou moeten, terwijl ze eigenlijk heel duidelijk hebben hoe ze het zélf zouden willen. Toch blijven ze zich aanpassen aan een ander.
De invloed van je gezin van herkomst
Vanuit systemisch perspectief kijken we niet alleen naar het gedrag dat je vandaag laat zien, maar ook naar de omgeving waarin je bent opgegroeid. Als kind ben je afhankelijk van de volwassenen om je heen. Je leert al vroeg wat er nodig lijkt te zijn om verbinding, aandacht en veiligheid te ervaren.
Misschien groeide je op in een gezin waarin weinig ruimte was voor emoties. Misschien had een van je ouders het moeilijk en voelde jij je verantwoordelijk voor diens welzijn. Of misschien werd harmonie zo belangrijk gevonden dat conflicten zoveel mogelijk werden vermeden.
Zonder dat iemand je dat letterlijk hoeft te vertellen, kun je overtuigingen ontwikkelen zoals:
- Ik moet lief zijn om erbij te horen.
- Mijn behoeften zijn minder belangrijk dan die van anderen.
- Als iemand boos is, heb ik iets verkeerd gedaan.
- Ik ben verantwoordelijk voor hoe anderen zich voelen.
Wat ooit een begrijpelijke manier was om je aan te passen aan je omgeving, kan later een patroon worden dat je belemmert. Dat betekent overigens niet dat jij of je ouders iets verkeerd hebben gedaan. Veel patronen ontstaan onbewust en worden van generatie op generatie doorgegeven. Ik benadruk vaak dat dit dus onbewust gebeurd is en dat degene die bij mij naar de praktijk komt, het iets bewust maakt en dus dat er verandering plaats kan gaan vinden.
Wanneer loyaliteit aan anderen ten koste gaat van jezelf
Binnen systemisch werk speelt loyaliteit een belangrijke rol. We zijn verbonden met de mensen en systemen waaruit we voortkomen. Soms blijven we, zonder dat we ons daarvan bewust zijn, trouw aan manieren van leven, denken of voelen die we van huis uit hebben meegekregen.
Misschien heb je geleerd dat je sterk moet zijn en niet mag klagen. Of dat je vooral bescheiden moet blijven en jezelf niet te veel op de voorgrond mag plaatsen. Wanneer je vervolgens je eigen grenzen gaat aangeven, kan dat ongemakkelijk voelen. Niet noodzakelijk omdat je iets verkeerd doet, maar omdat je iets anders doet dan je gewend bent.
Je mag van je familie houden en tegelijkertijd andere keuzes maken. Je mag verbonden blijven zonder jezelf voortdurend aan te passen. Jij mag het vanaf nu anders gaan doe en voor jezelf gaan kiezen. Met vallen en opstaan, want gemakkelijk zal dat niet altijd zijn.
Wat vertelt je lichaam?
Soms begrijp je met je hoofd heel goed dat je vaker nee zou mogen zeggen. Toch lukt het op het moment zelf niet. Je voelt spanning in je buik, een brok in je keel of onrust wanneer je iemand dreigt teleur te stellen. Ons lichaam kan reageren op situaties die we als spannend of onveilig ervaren, ook wanneer we rationeel weten dat er geen direct gevaar is.
Daarom kan het helpend zijn om niet alleen te onderzoeken wat je denkt, maar ook wat je voelt. Wat gebeurt er in je lichaam wanneer je een grens aangeeft? Welke gevoelens komen naar boven wanneer je voor jezelf kiest? Door daar met aandacht bij stil te staan, kun je meer inzicht krijgen in je automatische reacties.
Hoe stop je met jezelf voortdurend aanpassen?
Het begint niet met ineens overal nee tegen zeggen. Het begint met bewustwording en met opmerken wanneer je iets doet omdat je het werkelijk wilt, en wanneer je handelt vanuit angst, schuldgevoel of de behoefte om goedkeuring te krijgen.
Stel jezelf eens de volgende vragen:
- Wat wil ik zelf eigenlijk in deze situatie?
- Waar ben ik bang voor als ik mijn grens aangeef?
- Van wie heb ik geleerd dat ik rekening moet houden met iedereen?
- Wat zou er gebeuren als ik mezelf net zo belangrijk maak als de ander?
Je hoeft niet van de ene op de andere dag te veranderen. Patronen die jarenlang onderdeel zijn geweest van je leven, verdienen aandacht, geduld en mildheid.
Soms kan het helpen om iets te zeggen als: ‘ik denk er nog even over na’ of ‘ik kom er later nog op terug’. Zo hoef je niet gelijk iemand af te wijzen en geef je jezelf ruimte om na te denken over wat je nou daadwerkelijk zou willen.
Terug naar jezelf
Jezelf minder aanpassen betekent niet dat je egoïstisch wordt of minder om anderen geeft. Het betekent dat je leert om ook jezelf mee te nemen in de verbinding.
Binnen Myrthe Coaching onderzoeken we vanuit een systemische en holistische benadering welke patronen je mogelijk belemmeren. We kijken naar je persoonlijke geschiedenis, je relaties en wat je lichaam je vertelt. Niet om jezelf te veranderen in iemand anders, maar om dichter bij jezelf te komen.
Want echte verbinding met anderen hoeft niet ten koste te gaan van de verbinding met jezelf.
Herken jij jezelf in dit verhaal en wil je onderzoeken waar jouw patronen vandaan komen? Je bent welkom voor een individuele sessie bij Myrthe Coaching. Dit kan zowel online als in mijn praktijk in Sittard, Limburg, Nederland.
No responses yet